Historia gier planszowych 

Pierwsze gry planszowe, które miały rzędy równoległych otworów rzeźbionych w kamieniu odkryto na ziemiach Żyznego Półksiężyca – ok. 7.000 lat p.n.e. (jest to faza wczesnego neolitu). Zanim pojawiły się gry „ustrukturalizowane”, ze zbiorem stałych zasad, powstawały gry improwizowane. Człowiek pierwotny w podstawowych grach testował kto może rzucić coś najdalej, kto najszybciej przejdzie z jednego punktu do drugiego. Takie improwizowane gry praktykowane były na całym świecie od niepamiętnych czasów – miejscem rozgrywki były właśnie rzędy otworów wykopywanych w ziemi lub rysowane na ziemi kratki. Jako pionków używano małych przedmiotów, kamyków, nasion lub kulek z krowiego łajna. Najstarszą formą kostki są kości ze stawu skokowego zwierząt.

Gry jako formy rekreacji pojawiły się w odpowiedzi na nowy styl życia ludzi neolitu – przechodzenie ludzkości od koczownictwa do osiadłego trybu życia. Taki tryb życia gwarantował większe poczucie bezpieczeństwa, wspólną odpowiedzialność, specjalizacje ludzi w różnych zajęciach. Pojawiło się nowe pojęcie - bezczynność. Nie było konieczności, by każdy musiał cały czas pracować, po to aby przetrwać. Umysł ludzki potrzebował jednak rozrywki i wyzwania. Jeden z badaczy podsumował to stwierdzeniem, iż gry planszowe pojawiły się, by wypełnić nieznośną pustkę.

Przykłady najstarszych gier planszowych:

- Królewska gra z Ur;

- Senet;

- Mancala;

- Pachis;

- GO;

- Tryktrak;

- Młynek;

- Szachy;

Szachy to najbardziej popularna i prestiżowa gra strategiczna. Już od powstania w szachy grali królowie i mędrcy. Dziś grają w nią nie tylko elity, ale najlepsi gracze cieszą się światową sławą. Początki szachów sięgają VI wieku, kiedy to w Persji przekształcono hinduską grę Chaturanga w grę strategiczną Szatrandż, który to gra przyjęty przez Arabów trafiła do Europy w VIII-IX wieku.

Tradycyjne gry planszowe: 

- posiadają specjalne pola, na których najczęściej rozgrywają się partie poprzez umieszczenie lub przesuwanie pionków w ustalonej wcześniej kolejności przez gracza, których liczba jest ściśle ustalona;

- liczba graczy ustalona jest z góry, istnieją także gry przeznaczone tylko dla jednej osoby np. gra samotnik;

- w grach tego rodzaju istnieją zasady przesuwania pionków zgodne z pewnym kierunkiem lub ustalony jest konkretny sposób ich poruszania np. ruch skoczka w szachach;

- pola na planszy mają różne kształty (kwadratowe, sześciokątne lub cała plansza składa się wyłącznie z pól);

- wiele gier planszowych posiada kilka różnych odmian o nieco innych zasadach rozgrywki (np. inna liczba graczy, dodatkowe piony, inne zasady ruchu czy bicia pionków przeciwnika, plansza o zmniejszonych rozmiarach itp. – mancala, szachy)

Współczesne gry planszowe:

- są często osadzone fabularnie w konkretnym czasie i przestrzeni;

- często odchodzi się od plansz dzielonych na pola;

- plansze takich gier nawiązują do szaty graficznej tytułu, na którym kładzie się karty lub żetony, stawiane są budynki itp.;

- wiele gier tego typu charakteryzuje się jedną planszą wspólną dla wszystkich graczy oraz mniejszymi planszami – po jednej dla każdego z graczy; niektóre gry mają wiele plansz, na których gra toczy się równocześnie; 

Obecnie producenci przerabiając starożytne gry na nowoczesne starają się wyeliminować element losowy, stawiając na zagadki intelektualne i myślenie strategiczne. Dodatkowo wprowadzono elementy tzw. mechaniki gry pozwalającej na bardziej kreatywne prowadzenie rozgrywki, w ten sposób wyeliminowano ściśle określone zasady poruszania się postaci i kolejności graczy, decydują o nich osoby uczestniczące w grze i aktualna sytuacja na planszy. 

Ścieżka wyboru odpowiedniej gry planszowej: 

- Cel gry;

- Liczba graczy;

- Fabuła gry;

- Wiek graczy dopasowany do odpowiedniej gry;